О родном крае стихи на башкирском языке


Картотека по художественной литературе (средняя группа) по теме: Стихотворение на башкирском языке.

Ҡурсаҡтар көтә өйҙә.  

                                               Миңлегөл Хисматуллина.

Бесәй, бесәй, бесәйкәй,

Үҙең бигерәк бәләкәй,

Бысранған тәпәйең,

Ҡайҙа һинең әсәйең.

Бар әйт, йыуһын тиҙерәк,

Икәү уйнарға кәрәк.

Хәҙер керәбеҙ беҙгә,

Курсаҡтар көтә өйҙә.

Юҡ кәрәкмәй, ти бесәй,

Күрһә бит, әрләй әсәй,

Әйҙә уйнайыҡ тышта,

Өй буйында-ҡояшта.

Ризалашты Гөлшатта,

Алып сыҡты ҡурсаҡтар.

Кескәй бесәй уйынсыҡ,

Тик уйнамай бер ҡурсаҡ:

“тәпәйе ,-ти ул – бысраҡ.

Мин бит тап таҙа ҡурсаҡ.

Хәҙер тотһа бысрата,

Яратмаым бысраҡты”.

Бесәй сапты йылғаға,

Тәпәйҙәрен йыуырға,

Тап таҙа булып килде,

Уйнарға ла өлгөрҙө.

Ҡурсаҡ үпкәләй.

Ҡурсаҡ үпкәләй Риммаға,

“Алып сыҡма,-ти, уйнарға.

Һин кисә мине тағы ла

Ташлап киттең бит урамға.

Шунан табып алды Аҡмай,

Һаҡлап торҙо керпек ҡаҡмай,

Эттән башҡа кем һуң мине

Кәҙер итә һәм дә яҡлай”.

Тип ҡурсаҡ Аҡмайҙы маҡлай.

Ҡурсаҡ әйткәс дөп-дөрөҫөн,

Римма яуап һүҙ ҙә тапмай.

Телефон.

                            Факиһа Туғыҙбаева.

Әсәйем китә эшкә,

Атайым китә эшкә.

Өйҙә яңғыҙ ҡаламын,

Ҡайталар улар кискә.

Телефондың һандарын

Йыйамын яйлап ҡына,

Миңә кәрәкле булған

Һандарҙы һайлап ҡына.

Бер-ике-өс...биш-алты...

Ете-туғыҙ...пип-пип-пип.

Әсәйемдән һорайым:

-Ҡасан ҡайтаһың7 –тиеп.

Ишетәмен тауышын,

Әсәйем ҡуя көлөп,

  • Йә илама: көт-көт-көт!

Ҙур үҫкәнһең  тиеп...

Пип-пип-пип..

ИЛАМАЙЫМ!

                             Ф. Туғыҙбаева.

Уң яғымдан әсәйем

Миңә алма ашата,

Һул яғымдан атайым

Йырлай, телен тартлата.

Ә алдымда апайым,

Тотоп алған да кәлфит,

Хикмәт һөйләй көлә-көлә

Күрһәтә миңә кәмит.

Кәрәкмәй алма, кәмфит,

Кәрәкмәй миңә кәмит

Хатта бик ҙур уколдан

Ҡурҡма тимәгеҙ, Хәмит.

Иламайым, йәшем генә

Аға үҙенән-үҙе.

Ҡурҡмайым мин уколдан,

Сыртлалатып йомдом күҙемде.

ҺӨЙЛӘШЕҮ.

                            Ф. Туғуҙбаева.

- Абау! Әсәй, йылан,йылан!

-Ҡурҡма! Кеҫәртке балам!

Ул үҙе һинән шөрләй бит,

Ҡарана алпан-толпан...

-Бүре әсәй! Бүре килә...

-Балаҡайым көсөк бит!

Ихтибар ҙа итмә уға

Һин көсөктән көслө бит!

-Ҡасайыҡ әсәй, был ерҙән,

Ана тора Шүрәле!

-Ағас ботағы ла баһа,

Бына балам күр әле!

Һөйләшкәнсе ана шулай.

Әсәһе менән улы

Икеһенең дә

Еләк менән туп-тулы.

ИКЕ  КӘЗӘ.

                               Миңлегөл Хисматуллина.

Ике кәзә һөҙөшә,

Берәүҙең дә юҡ эше.

Үтеп китәләр көлөшөп,

Һөҙөшкәндәрен күреп.

“Һин баҡсаға алып индең

Ҡотортоп мине кисә”,-

Тип кисә туҡмалған өсөн,

Һөҙөшә ҡара кәзә.

Бабай сыҡты югереп,

“Өлөш” тә бирҙе бүлеп,

Ике кәзә һыҙлашып,

Ҡайтып бара буҙлашып.

Мики-ки-ки аҡ кәзә,

Микики-ки-ки ҡара кәзә,

Инмәһәгеҙ баҡсаға,

 Алмаҫ инегеҙ яза.

БЕСӘЙ КИТТЕ ЕЛӘККӘ.

                                                       М. Хисматуллина.

Бесәй китте еләккә,

Тырыз элеп беләккә.

Аяғында йөн ойоҡ,

Тырызының төбө юҡ.

Килеп етте еләккә,

Менеп етте тирәккә,

Тырнай-тырнай тирәкте,

Эҙлә бешкән еләкте.

Еләкһеҙ тирәк икән,

Әллә бейектә микән?

Үрмәләне бейеккә,

Күренмәй бер еләк тә...

МИН ҠУЯН.

                                     Г.Юнысова.

Танышайыҡ- мин ҡуян,

Урман эсендә оям,

Бары тик оямда ғына

Үземде батыр тоям.

УТ ҺҮНДЕРЕҮСЕ ЯНЫНДА.

 Пожарник ағай янына

Киләбеҙҙә етәбеҙ.

Әйтерһең бер командала,

Бергә хеҙмәт итәбеҙ.

Минең ярҙамсыларым, ти

Тимәк эшкә ярайбыҙ.

Малай-шалай ут яҡмаһын,

Тирә –яҡты ҡарайбыҙ.

МИЛИЦИОНЕР.

Милиционер булып

Эшләй оло ағайым.

Уның яратҡан эшен

Хәҙер мин дә аңлайым.

Кешеләрҙе яҡларға

Һаҡларға ла ул әҙер.

Шундай минең  ағайым-

Ҡыйыу милиционер.

БЕҘҘӘ ӨЙ ҺАЛАБЫҘ.

                               Р. Ниғмәтуллин.

Бәгән дә беҙ күмәкләшеп,

Бергәләшеп орт һалабыҙ.

Йорт    һалғанда, атайҙарға

Ҡарап өлгө алабыҙ.

Атайҙар ҙа, беҙ ҙә яңы

Ап-аҡ йорттар һалабыҙ.

Шатланһын тип кешеләр,

Үҫһен тиеп ҡалабыҙ ( ауылыбыҙ)

Атайҙарса маңлайҙарҙан

Тирҙе һөртөп алабыҙ.

Яҙ.

Ҡарҙар ирей һыу таша,

Талдар бөрөһөн яра.

Эх күңелле яҙ килә,

Ҡояш нурҙарын һибә.

ЯРАТАМ.

                            Г. Ситдикова.

Әсәй мине ярата,

Атай мине ярата.

Әсәйемде-атайымды

Мин дә бик-бик яратам.

ӨЛӘСӘЙ.

Өләсәй, өләсәй,

Әсәйгә һин әсәй.

Әсәйем булганга

Ҙур рәхмәт өләсәй!

ӨС ҠЫҘ.

Мин бәләкәй, бәләкәй,

Һеңлем минән бәләкәй.

Ә апайым олораҡ,

Ике йәшкә олораҡ.

ТАҪМА.

Минең таҫмам тар икән,

Бармаҡ киңлек бар икән.

Һинең таҫмаң киң икән,

Усым менән тиң икән.

КҮЛӘГӘ.

МИН йүгерек, шәп югерәм,

Бер кем дә етә алмай,

Күләгәм дә шундай етеҙ-

Бер ҙә артымдан ҡалмай.

ЙӘШЕНМӘК.

Йәй етте- йәшел мәл,

Беҙ уйнайбыҙ йәшенмәк.

Йәшел ҡыуаҡ  араһында

Бер кем күренмәй , йәшенһәк.

 ИХАТАЛА.

Тауыҡ йырлай: ҡыҡ та ҡыҡ,

Ем ашарға сыҡ-сыҡ.

Өйрәк әйтә: баҡ та баҡ,

Ашап бөттөм бер табаҡ.

Күркә әрләй: гөлдөргө,

Ашап бөтөп бөлдөрҙең.

Ҡаҙ ҡаңҡылда: ға-ға-ға,

Төшәм инде йылғаға.

БӘРӘС.

Бер, бер, бер,

Бәрәс йүгереп килер,

Бер, бер, бер,

Йәнә береһе килер,

Меке-ке, меке-ке,

Бәрәстәр булыр ике.

БЫҘАУ.

Быҙауҡайым, зәп-зәп-зәү,

Үҫеп китерһең дәү-дәү.

Үҫеп етеп, һыйыр булғас,

Саҡырырмын : һәү-һәү-һәү.

ТАУЫҠ АПАЙ.

Эй, ҡупшыҡай, тауыҡ апай,

Күлдәге сыбар ғына.

Ҡыт-ҡыт тип килеп етә,

Емде сығар ғына.

Тауыҡ апай тип-тип-тип,

Себештәре тип-тип-тип,

Тибенәләр,

Һөйөнәләр,

Сүпләп ем

   Күп-күп, тип.

 ҠАҘ.

Ҡаҙ, ҡаҙ, ҡа-ҡа-ҡа,

 Ҡарама минең яҡҡа,

Һуҙма сы муйыныңды,

Боҙмасы уйынымды.ә!!

АЛМА.

Бапаҡ һүрәте

Бөгөн яһаным:

Күҙҙәре –өсәү.

Дүртәү-танауы,

Бишәү-ҡулдары,

Алтау-аяғы,

Йәшелле-күкле

Йөҙө-яңағы.

Ете –ҡолаҡлы

Икән был ” кеше”

Һигеҙ ауыҙға

Туғыҙар –теше.

Тик мин уларын

Торманым эшләп-

Яңғыҙыма саҡта

Йә алыр тешләп!

АЛМА.

Алма, алма,

Алма алам,

Апайыма

Алма һалам:

-Аша, аша,

Йәсе,- тинем,

Апай алмай:

-Әсе,- тиеп.

 ЙЫУЫНАМ.

Йыуынам, йыуынам,

Йыуынам, йыуынам,

Йыуам битте, ҡулымды,

Башта йыуам уң һулымды,

Шунан йыуам  һулымды.

Битте йыуғас,

Ҡулды йыуғас,

Таҙартам тештәремде,

Йыуыныуҙан башлайым мин

Һәр иртә эштәремде.

ҠӘЛӘМДӘР.

Һүрәт төшөрәм,

Ҡәләмдәрем күп:

Ал, ҡыҙыл, йәшел,

Һары, зәңгәр, күк.

Сәскә яһарға

Яратҡанға мы,

Үтә тиҙ бөтә

Йәшел һәм алым,

Ҡып-ҡыҫҡа ҡалған

Ҡыҙыл ҡәләмем.

Тик ҡараһына

Бер ҙә теймәнем.

Оп-оҙон булып

Ята бер үҙе.

Апайға бирәм-

Буяһын күҙен.

ЙОҠО КИЛМӘЙ.

Йоҡобоҙ килмәй бит, әсәй,

Йомолмайсы күҙебеҙ,

Әйтелмәйсә ҡалған әле

Әллә күпме һүҙееҙ.

Өҫтәл аҫты ҡарайһы бар,

Бау аша һикерәһе,

Иҙәнгә һуҙылып ятып

Бар һүрәт төшөрәһе.

Пластилиндан тәмле итеп

Бар бәлеш бешерәһе.

Машина выж-выж итеп,

Бар гаражға ҡуяһы,

Ҡатырғанан бүлмә яһап,

Бар тәҙерәһен уяһы.

Йоҡо килмәй бер ҙә , әсәй,

Арыманыҡ юҡ-юҡ-юҡ,

Бына ҡулдар сәп-сәп-сәп итә,

Аяҡтарыҙ туҡ-туҡ-туҡ,

Диванға менәбеҙ әле,

Уйын ҡорабыҙ әле,

Шунда көрәшеп алырға

Уй...лап  тора...быҙ  әле...

Йо...ҡо кил...мәй хырр...хыр...хыр...

        Рәхмәт!      Ф. Туғыҙбаева

Атаһы-әсәһе менән

Кәзә бәрәсе йәшәй.

Ашаған һайын әйтә ул,

-Ҙур рәхмәт, атай, әсәй!

Ғәфү ит!

Быҙау баҫты ауырттырып

Тәпәйенә тауыҡтың.

-Ғәфү ит зинһар,-тине ул.

Тауыҡ йырлап яуапланы:

-Шифа һүҙҙән һауыҡтым!

Зинһар!

  • Миңә дарыу бирегеҙ!-тип

Эй баҡыра бер бәрәс

Аптекала.

Аптырай ул,

Бер кем дарыу бирмәгәс.

Шунан матуп ғына итеп

Былай итеп өндәшә:

-Дарыуҙар бирегеҙ , зинһар!

-Бына алсы, һау йәшә!

Үҙем.                           К. Кинйәбулатова

Текте әсәйем

Миңә күлдәк,

Атлаган һайын,

Тора елпелдәп.

Өҫтәлдә ҡарап

Ҡурсаҡ ултыра,

Майланғанмы ни,

Күҙе ялтырай.

Кыҙалыр күҙе, уға ла күлдәк

Тегәм мин үҙем.

Әсәйем.          Р. Ураксина

Әсәй-әсәкәйем тиеп

Яратып ҡына әйтәм.

Шулай яғымлы булырға

Ҡустымды ла өйрәтәм.

Атайым                               Ф.  Рәхимғолова

Бер кем дә юҡтыр

Атайым төҫлө-

Ул бик тә батыр,

Ул бик көслө.

Ҡурсағым.        Г. Юнысова

Минең дә бар ҡурсағым,

Шаяным уйынсағым.

Йоҡла тиһәм, йоҡлай ул,

Һәр саҡ минетыңлай ул.

Көнө буйы арымай ,

Һис нәмәгә ҡарамай.

Уйнай ине күберәк,

Кескәй ине бигерәк.

Мин инде үҫеп киләм,

Шиғырҙар һөйләй беләм.

Ҡустымды ҡарай алам,

Ҡурсағым үҫмәй һаман.

Атай кеүек булам                                    З. Акбутина

Мәрәккә күреп

Һорайҙар минән.

Баш ҡатыралар

Шул һорау менән:

-Үҫкәс кем булаң7

Яуаплай алам.

  • Мин атай кеүек

Шәп кеше булам.

Себеш менән ике бәпкә 

                                       А. Яғәфәрова

Өйрәк менән тауыҡ ҡыҙы-

Бәпкә һәм себеш.

Һыу инергә китте, өйҙә

Бөттө тиеп эш.

Һыуҙы күргәс күңелдәре

Өйрәктең ҡыҙҙы.

Күлгә хәҙер сумырға тип,

Күҙҙәре ҡыҙҙы.

Иламһырай тауыҡ ҡыҙы-

Ул йөҙә белмәй.

Шуның өсөн өйрәк ҡыҙы

Уны бик йәлләй.

Янында бер япраҡ- кәмә

Ултыра ине.

Тауыҡ ҡыҙы көлә-көлә

Һикереп менде.

Ултырҙы ла Ул йөҙөп китте,

Матур йыр йырлап.

Ике буҫ көнө буйы

Йөрөнө уйнап.

Шоферҙар.

Машинала елеп барам,

Ту-ту-ту юлда торма.

Төҙөлөшкә ҡом ташыйым,

Фермаға оҙон торба.

Автобус менән кескәйҙәр

Күлгә ял итә килгән.

ЗИЛ-дар силос соҡорона

Йәшел масса килтергән.

Кәрим –командировкала,

Вил йыйына урманға.

Рәсим йырлай-йырлай, ана,

Һыу һиптерә уйнарға.

Камил трактор, комбаинға

Бензин ташып өлгөрә.

Ирек икмәк алып килгән

Баҡсаның аш өйөнә.

...Кис булғас яҡты гаражға

Күп машина йыйылған.

Янғын машинаһы ғына

Төнгө һаҡҡа ҡуйылған.

Эш ҡарышмай.                          Ҡ. Әлибаев.

Атай әйтә:”Таҡта йышам,

Әйҙә,  улым булыш,-ти

Хәлеңдән килгәненсә

Таҡталарҙы йышыш”, ти.

Тирләп-бешеп таҡта йышам,

Атайымдан ҡалышмай...

Атай әйтә; “ Эш теләктә,

Эшләһәң , эш ҡарышмай.”

Үҙем тектем.     

                                      А. Игебаев

Ҡурсағыма ҡупшы итеп

Үҙем тектем күлдәкте,

Күлдәкте матур тегергә

Әсәкәйем өйрәтте.

Яғаһыла бик килешле,

Тамам ғына еңдәре,

Итәге лә оҙон түгел.

Ҡыҫып тора билдәре.

Аллы-Гөллө күлдәк кейгәс,

Ҡурсағым, эй  һөйөндө.

Ул да ярата, шилма ҡыҙ,

Яңы, аҫһыл кейемде.

Оҫтахана                        К. Булат

Ярҙам ҡулы һуҙайым, тип,

Кәрәк түгел аҡса ла.

Оҫтахана астым әле

Үҙебеҙҙең  баҡсала.

Минән ярҙам һорар өсөн

Һис кенә тартынмағыҙ.

Нығытырға мин әҙермен

Ватылһа машинағыҙ.

Йылы һүҙ.                                   М. Дилмөхәмәтов.

Һаумыһығыҙ! Һаумы әле!

Ниндәй йылы һүҙ икән.

Һәр күңелде иретерҙек,

Һәр кемгә лә үҙ икән.

Берәү әйтә танышына:

“Туған, хәйерле иртә!”

ЙЫлы һүҙҙән тыуған шатлыҡ

Көнө буйына етә.

Рәхмәт.                                Р. Ураксина.

Рәхмәт әйтәләр көн дә,

Рәхмәт ҡайтарам мин дә.

Рәхмәт әйтһәләр –рәхәт,

Рәхәттә икән рәхмәт.

Рәхмәт тәмле ашыңа,

Белем тулы башыңа.

Рәхмәт ярҙамың өсөн,

Рәхмәткә китте көсөң.

Рәхмәтле булгас, рәхәт,

Рәхмәткә мең-мең рәхмәт!

Аҡыллы дуҫтар.                                   Р. Шаммас.

“Бирерҙәрме бүләк7” тинем

Ҡысытып киткәс усым.

Ағай китап алып бирҙе,

Китапул- яҡын дуҫым.

Китап ул мине ярата,

Минең менән һөйләшә.

Минең кеүек малайҙарға

Оло аҡыл өләшә.

Киләсәктә китаптарҙан

Бик күп аҡыл алабыҙ.

Китап менән ғүмер буйы

Дуҫтар булып ҡалабыҙ.

Әсәй ҡайтты.     

                 Ҡ. Әлибаев.

Әсәй бер аҙға китһә лә

Илар сиккә етәбеҙ.

Ҡара бесәй менән бергә:

“Ҡайт! Ҡайт!” – тиеп көтәбеҙ.

Әсәй ҡайтты, бесәй сапты-

Эй һөйөнөп йөрөйбеҙ.

Әсәй ҡояш алып килгән-

Нурға сумған өйөбеҙ!

Турғай

Әсәй ергә ем һирпкән,

Бер турғай килеп еткән.

Бәләкәс туптай еңел,

Һикереп йөйөй ул гел

Сүпләгән саҡта емде,

Тотоп ҡарағым килде,

Үҙе ҡурҡаҡтыр инде.

Һуҙған инем ҡулымды,

Аңламаны уйымды-

Фыр итеп осоп китте,

Күңелһеҙ булып китте.

Кәзә бәрәсе.                                А. Барто

Бар минең кәзә бәрәсем,

Уны тик үҙем көтәм.

Көн һайын йәшел үләнгә

Иртә менән йөртәм.

Аҙашып ул юғалһа

Үлән эсендә була.

Туп.                             А. Барто

Таня ҡысҡырып илай

Тубы төшкән йылгага.

Ҡуйсы, Таня илама,

Туп батмай ул йылғала.

Нимә ул яҡшы, нимә ул насар

Бәләкәй улы атаһына

Шундай һорау бирҙе:

-Атай, нимә ул яҡшы,

Нимә ул насар- тине.

Сыр итеп һаҡлайһым юҡ,

Ҡыҙыҡһынған балалар

Атаһының яуабын

Был китаптан табалар.

Берәһенең  ҡулы бысраҡ,

Бите башы ҡоромло,

Быныһы инде – бик насар,

Тип әйтһәк тә урынлы.

Бер бала һабын  ярата.

Көн дә тешен таҙарта.

Бына был бала яҡшы

Уны һәр кем ярата.

Була һуғын суҡмарҙары,

Бәләкәйҙәрҙе илата.

Ундайҙарҙы мин хатта

Яҙмаҫ инем китапҡа.

Быныһы бына:

-Теймә, ти-бәләкәй

                            балаға!

Был малай шундай яҡшы,

Һоҡланырлыҡ ундайға!

Китапты әгәр йыртһаң,

Уйынсығыңды боҙһаң,

Һәр кем әйтер:

-Был насар!- тип

-Был малай-тырыш, эш һөйә,

Китапҡа күңел һала...

Ундайҙарҙы бик маҡтайҙар...

Ул быға лайыҡ бала.

Быныһы ингән бысраҡҡа,

Үҙе шуға шатлана.

Ундайҙарҙы яратмайҙар:

Ул насар, шаҡшы бала.

Быныһы йыуа галушын,

Аяғын үҙе һөртә.

Бәләкәй генә булһа ла,

Үҙен яҡшы йөрөтә.

Малай китте шатланып,

Вәғәҙә бирҙе шунан:

“Мин гел яҡшы булырмын,

Һис ҡасан насар булмам”.

Еләктәр.                              Ф. Туғыҙбаева

Ҡурай еләге бешкән,

Ер еләге лә бешкән.

Ҡайын еләге лә бешкән-

Беҙҙең баҡса килешкән!

 Көҙгө урман.                            А. Йәғәфәрова.

Көҙгө урман. Ағастарҙан

Алтын япраҡ ҡойола.

Зәңгәр күктән парашюттар

Төшкән кеүек тойола.

Сыйырсыҡ                                 Р. Ғәрипов.

Сыйырсыҡ!  сыйырсыҡ!

Ояңдан осоп сыҡ!

Оҡшаһа был өйөң,

Түгелһен моң – көйөң!

Ҡосшоғом сыҡты ла

Һоҡланып ояға,

Таң ҡалды тонъяға.

Бал ҡорто.                              Р. Заһиҙуллин

Осоп китә:

“Без дә без”

Осоп ҡайта

“Без дә без”

Әйтә буғай,

Бал ҡорто

“Бал йыйып

Өлгөрәбез”

Аҡтүш.                                           А. Игебаев

Аҡтүш исемле

Этем бар минең.

Һин уны күрһәң,

Ҡыҙығыр инең.

Үҙе бәләкәс,

Ҡолағы һалбыр.

Ә түше ап- аҡ,

Ҡойроғо һалбыр.

Бесәй китте еләккә.                                М. Хисматуллина

Бесәй китте еләккә,

Тырыз элеп беләккә

Тырызының төбө юҡ,

Аяғында йөн ойоҡ.

Килеп етте еләккә,

Менеп китте тирәккә,

Тырнай- тырнай тирәкте,

Эҙләй бешкән еләкте.

Еләкһеҙ тирәк икән,

Әллә бейектә микән

Үрмәләне бейеккә

Күренмәй бер еләк тә.

Һигеҙенсе март.                           З. Исламова

Март айында оло байрам

Әсәйҙәр көнө икән!

-Донъялағы бар әсәйҙәр ҙә

Бер көндә тыуған микән!?

-Юҡсы, ҡыҙым, бәләкәсем,

Һиңә лә байрам бөгөн.

Ҡаршылайыҡ ҡыуанышып-

Һигеҙенсе март бөгөн!

Ҡорама.                                                 Р. Заһиҙуллин.

Өләсәй ҡорама ҡорай,

Күҙҙәрем ҡарап туймай.

Ҡорамалдағы төҙтәрҙең

Иҫәбен белеп булмай.

Күрһәгеҙ иҫегеҙ китер,

Һис юҡты һөйләмәйем:

Өләсәйҙән ҡораманы

Ҡорорға өйрәнәйем.

Ҡымыҙ.                         Г. Ғәлиева

Өләсәем ҡымыҙ бешә,

Нисек беләге талмай?

Ағас көбәлә, гөбөрләтеп,

Кәзә ҡымыҙы ҡайнай.

Өләсәй әйтә, ҡымыҙҙы

Баһадирҙар эсә, ти.

Бәләкәй малайҙар унан

Көслө булып үҫә, ти.

Икмәк.

                                                                                                     Ф. Туғыҙбаева

Инәйем                                                                              Ҡушып

Икмәк                                                                                    Ашайбыҙ          

Һала,                                                                                      Балға.

Көсөк.

Өрә лә , өрә көсөк,

Әллә кемгә үсегеп.

Маһ-маһ, тип тә ҡарайым,

Өрә һаман Аҡбайым.

Әтәс.

Әтәс ҡысҡыра иртүк,

Кикирикүк тә кикирикүк:

“Киттек, тауыҡ, ҡунаҡҡа,

Күрше эте Муйнаҡҡа”.

Дегәнәк сәскәһе.

Мине бер кем  күрмәй, өҙмәй,-

Шуға ла ғәрләнәм.

Тартып ҡалам итәгенән,

Кемдер үтһә эргәнән.

Ете көн.

Беренсе көн- Дүшәмбе,

Һаумы,  дуҫым, иҫәнме?!

Икенсе көн- Шишәмбе,

Көндөң, дуҫым, иң шәбе!

Өсөнсө көн-Шаршамбы,

Дуҫым, тырышаһыңмы?

Дүртенсе көн кесе- Кесеаҙна,

 Зарланма һин көс аҙға!

Бишенсе көн ул - йома

Йома көн  изге була!

Алтынсы көн-ул Шәмбе,

Арынманыңмы әле?

Етенсе көн-Йәкшәмбе,

Ял ит, дуҫым, һин, йәме!

 

Тәүге ҡар.                                             З. Ҡотлогилдина

Кистән мамыҡтай аҡ ҡар

Түшәлә ер өҫтөнә.

Хәҙер сана шыуам тип,

Марат иртәнән һөйөнә.

Сыҡһа Ҡояш, йылмая,

Ҡар ирегән дә бөткән.

Әллә оҙаҡ йоҡлағас,

Үпкәләп көтмәй киткән?

Көҙ килде.            М. Ғәли

Моңһоуланды урмандар,

Һарғайҙы ҡырҙар өҫтө.

Йылға, күлдәр тып-тыныс-

Көҙ килде, бит, көҙ килде.

Ямғыр теләү.                           С. Әлибай

Ямғыр яу-яу-яу,

Ҡыйыҡтарҙы тыптырлатып,

Урмандарҙы шыптырлатып;

Япраҡтарҙы елпетеп,

Серләшеп ҡал шыбырлап.

Ямғыр яу-яу-яу,

Туғайҙарҙа бейеп ал,

Гөл сәскәне һөйөп ал;

Ҡояш көлөп ҡараһа,

Күккә йәйғор элеп һал.

Ямғыр яу-яу-яу,

Болоттарҙы һау, һау,

Ямғыр яу-яу-яу,

Баҫыуҙарҙан үт югреп,

Шыптыр-шыптыр түгелеп;

Туҡ башаҡтар баш эйһен,

Алтын көҙгә өлгөрөп.

Ямғыр яу-яу-яу,

Болоттарҙы һау-һау!...

 Көҙ.        М. Хисматуллина

Ҡыштырлашып һөйләшеп,

Эй япраҡтар осалар.

Күбәләктәй елпенеп,

Ышыҡ булһа боҫалар.

Елбәҙәктәй япраҡтар

Тау-ҡырҙарҙы яптылар.

Өшөмәһен ерем, тип,

Түшәлешеп яттылар.

Күгәрсен.            Г. Гәлиева

Күгәрсен алып ҡайттым,

Уны урмандан таптым.

Аяғы өшөп ҡатҡан,

Шуға оса алмай ятҡан.

Туңа яҙған бахырҡай.

Ҡуйҙым мейес янына,

Емдәр һиптем алдына

Сығарманым урманға,

Ҡар-буранлы буранға.

Йәшәһен яҙ еткәнсе,

Ҡарҙар иреп бөткәнсе.

Шыршы.           Ҡ. Даян

Шыршы матур, шыршы матур,

Шыршы һәр саҡ йәм- йәшел.

Энәләрен ҡоймай бер ҙә,

Һәр ваҡытта йәп йәш ул.

Шыршы матур биҙәкләнһә,

Ҡыш бабай ҙа ярата.

Ҡотло булһын Яңы йыл!- тип,

Беҙгә бүләк тарата.

Көҙ килгән                                                                   Г. Юнысова

Көҙ килгән, көҙ килгән,

Көҙ быйыл бик тиҙ кигән.

Ҡайындар, тирәктәр, талдар

Һарынан күлдәк кейгән.

Көҙ килгән,  көҙ килгән,

Тиҙ килгәнен кем белгән?

Көҙ бит һорап тормайынса,

Баҡсаға барып ингән.

Әсәйҙәр байрамы                                                Ғ.Ғүмәр

Әсәйҙәрҙең ҙур байрамы-

Һигеҙенсе Март бөгөн.

Байрам булғас, бигерәк йәмле,

Барыбыҙҙа шат бөгөн.

Йырҙар йырлап, бейей-бейей

Түңәрәкте урайбыҙ,

Әсәйҙәрҙе яратабыҙ,

Уларҙы беҙ ҡотлайбыҙ.

Дөйә                                                           К. Булат

Ике үркәс араһына

Тауҙай йөктә лә өйә.

Сүлдәр а5а уны ташып,

Изгелек эшләй дөйә.

Ташбаҡа.                                                  К. Булат

Ташҡа оҡшаш ташбаҡа

Ҡарап торҙом,

Яй атлай.

Яҡын килеп ҡарағанға

Арҡаһын ҡалҡан ҡаплай.

Ташбаҡа башын йәшергәс,

Тик ята ул таш кеүек.

Ҡыштырлап атлап киткәйне,

Бар донъяға баш кеүек.

Батыр.     

                           Ф. Туғыҙбаева

Салауат-үлмәҫ батыр,

Батыр ул, үҙе матур.

Ғорур, көслө Салауат,

Бөркөт төҫлө Салауат.

Таҫма                                           Г. Ситдикова

Минең таҫмам тар икән,

Бармаҡ киңлек бар икән,

Һинең таҫмаң киң икән,

Усым менән тиң икән.

Илаҡ                                                       Ф. Мөхәмәтйәнова

Илаҡ, һай илаҡ

Көҙөн иҫкән ел.

 Күшегеп-өшөп,

Өҙлөкһөҙ үкһеп,

Йәшен түгә гел.

Был ҡай саҡ була?                               Ғ. Туҡай

Ҡарҙар ирене,

Һыуҙар йүгерҙе,

Илап йылғалар,

Йәштәр түгелде.

Ашлыҡтар үҫте,

Башаҡтар беште,

Ҡояш бешерә,

Тиргә төшөрә.

Ҡырҙар буш ҡала,

Ямғырҙар яуа,

Ерҙәр дымлана

-Был ҡай саҡ була?    (Көҙ)

Көндәр оҙая,

Төндәр ҡыҫҡара,

Был ҡайһы ваҡыт,

Йә, әйтеп ҡара? ( Яҙ)

Халыҡ ашыға,

Китә баҫыуға,

Игенен ура-

Был ҡай саҡ була?   (Йәй)

Һәр ер ҡарланған,

Һыуҙар боҙланған,

Уйнай  ел-буран-

Был ҡай саҡ,  туған?  ( Ҡыш)

nsportal.ru

Переводы с башкирского стихов Радика Хакимьянова ~ Поэзия (Поэтические переводы)


Переводы с башкирского языка стихов Радика Хакимьянова

Поэт Радик Хакимьян (Хакимьянов Радик Закирьянович) родился 25 августа 1941 года в селе Верхние Киги Кигинского района. Служил в рядах Советской Армии, принимал участие в подготовке к полётам первых космонавтов. После армии окончил Башкирский государственный университет.

Где бы ни работал Радик Закирьянович, он не расстаётся с поэзией, его стихи отличаются особой душевной теплотой. Хакимьянов - заслуженный работник культуры Республики Башкортостан, член Союза писателей России и Башкортостана.

Радик Хакимьян — автор десяти поэтических сборников, в числе которых - «Спешу к своим рассветам» (1989), «Живая сила моей земли» (1994), «Волны моей души» (1995), «Потоки жизни» (1999), «Вошел я в огонь» (2000), «Моя судьба» (2001), «Искры моего костра» (2003), «Песни родника» (2005).

Стихи Хакимьяна отличаются особой проникновенной теплотой. Поэт заставляет читателей размышлять о жизни, поднимает проблемы, волнующие и каждого человека в будничной жизни и все человечество, когда речь идет о мирном и благополучном существовании на Земле, поднимает проблемы, связанные с нашей современностью, с людскими судьбами. Вместе с тем многие его строки способны убаюкать, утешить мятежную душу спокойным ритмом и добрым, искренним отношением к своему читателю.

Композиторы Башкортостана и Татарстана использовали 500 его стихотворений для написания песен. Многие из них признаны лауреатами различных конкурсов.

ВОЕННОЕ ДЕТСТВО

В сорок пять километров путь тянется
От Киги-села и до Сульи-станции.
Памяти маршрут гораздо шире –
В сердце он вмещает всю Башкирию.

Знает та станица огневая,
Как сражался Салават Юлаев,
Как давили мрачные оковы
Сердце Емельяна Пугачёва.

Перевалочной Сулья слыла столицею.
Девушки с заплаканными лицами
Провожали на передовую
Женихов, их трепетно целуя.

Здесь в войну детишками-подранками
Хлеб и соль несли – к плечу плечом.
Даже в сорок первом, как ни странно,
Здесь угля хватало с кирпичом.

После войны все стройматериалы
Через Сулью шли по всей стране.
Дети войны, что отцов потеряли,
Трудились со взрослыми наравне.

"Тёплый Ключ", пристань "Добрый" у Ая -
Через них пробирались мы в поезд.
И салюты победного мая
До сих живут, а душа всё ноет.

Жизнь не была со мной хмурой –
Помнится взлёт Байконура
В сердце плывут кинолентой
Зори Москвы и Ташкента.

Стоит в Сулью возвратиться,
Вспомнятся милые лица,
Думы в войну возвращают,
В радость победного мая.

ЗВЁЗДНЫЕ ВОРОТА

Пятьсот ворот
В моей родной деревне,
Пятьсот калиток.
Красных звёзд – пятьсот.
Поёт весна.
Опять в цвету деревья.
Синеет мирно
Светлый небосвод.

Мы не забудем
Беркутов-героев,
Сложивших головы
На поле боя –
Кто ясным днём,
Кто страшной
Ночью мглистой.
Во славу их –
Цветы у обелисков.

И нет семьи
В селе моём родном,
Когда б звезда
Не украшала дом.
Мы ведаем,
Какой большой ценой
Достался нам и мир,
И славный той.

И скрип калиток –
Как солдатский глас,
Как просьбы их:
«Не забывайте нас!»
Героев помним.
Поминаем. Чтим.
У обелисков
Горестно молчим.

Ведь вдовьим вздохам,
Знаю, нет числа
В селе моём,
Где молодость прошла.
Хранит тебя и бережёт меня
Солдата тень у Вечного огня.

ДЕТЯМ ВОЙНЫ

Мы родились в горячем сорок первом,
Тогда, когда пылал в огне весь мир.
Свистели пули, накаляя нервы,
И от отцов известий ждали мы.

Нам переданы были с пуповиной
Тревоги материнские, нужда.
Мы, не родившись, привкусом полынным,
Пропитаны насквозь, уже тогда,

В утробах матерей. Осиротели
Мы до рожденья в копоти войны.
Мы в мазанках справляли новоселье,
Не зная ни веселья, ни весны.

Все детские мечты – о корке хлеба.
Разруха, голод, нищета вокруг.
Мы видели дымящееся небо,
Скупую ласку материнских рук.

Коренья грызли, помогая в поле,
Сухой травинки запах был нам мил.
Нет, не забыть про холод в нашей школе,
Про лёд в чернильницах взамен чернил.

Мы выросли, отцов своих не зная,
На плечи хрупкие взвалив их груз.
Отстроили от края и до края
Мы заново разрушенный Союз.

Нам выпали и беды, и разлуки,
Пороховой и смертоносный дым.
Пускай войны не знают наши внуки!
Пусть вечно будет небо голубым!

НЕ ЖИЛИ В ДОЛГ

Не жили в долг, не падали мы духом,
Когда лихие были времена.
И быстро оправлялась от разрухи
Моя непокорённая страна.

В цеху трубили до седьмого пота.
Нам заводской гудок вослед гудел.
И не делили мы свою работу
На сотню главных и не главных дел.

Нам выпала судьбина непростая.
Отцов мы заменили на посту.
Нас, босоногих малолеток стаю,
Приветствовали люди за версту.

Навстречу всем ветрам, порывам бури
Мы расправляли плечи, огольцы.
И в будущее верили, не хмурясь,
Как завещали гордые отцы.

Победам небольшим бывали рады.
Работа шла, и ладились дела.
Заветной и большой была наградой
Радушная людская похвала.

Мы и теперь живём, как жили прежде,
Освоили мы космос, целину
И в будущее смотрим мы с надеждой,
Как прежде – в телескопы на Луну.

Поверь, мой друг, что никогда не поздно
Песнь новую сложить, хвалу труду.
Прокладывая путь к далёким звёздам,
Зажги на небесах свою звезду!

Пускай года бегут, огонь не гаснет
В тех, для кого цель зрима и ясна:
Живи трудом – и станет жизнь прекрасной,
Поверь в мечту – и сбудется она!

СОСЕДСКАЯ ДЕВЧОНКА

С этим девизом знаком не по книжкам:
Детство уходит тогда от мальчишки,
Если косички и девичьи пряди
Дёргать не хочется.
Хочется гладить.

Где ты, соседская чудо-девчонка,
С пышной косою, задорною чёлкой?
Встретив тебя, в дом отцовский заехав,
Речи лишился, не то, чтобы смеха.

И не решился сказать я о главном,
Втайне припомнив мальчишьи забавы –
Часто дразнил тебя, дёргал за косу,
Ну, а теперь – лишь вопросы, вопросы...

Как мне в любви своей честно признаться?
Видно, не стоило в детстве смеяться
Над беззащитной соседской девчонкой
С пышной косою, задорною чёлкой.

Зрелость приходит, а смелость уходит –
Круговорот в человечьей природе.
Мне же косички и девичьи пряди
Дёргать не хочется.
Хочется гладить.

МАМИНЫ ЦВЕТЫ

Ласкает нежный аромат
Цветов, что посадила мама.
Меня преследует упрямо
Знакомым запахом наш сад.

Весь в круговерти да в пути,
В мирских обыденных заботах,
Жду: выпадет денёк свободный,
Чтоб в дивный мамин сад войти.

Покуда сыновья вдали -
Есть, чем гордиться нашей маме!
Она беседует с цветами,
И сердце матери болит.

Готов отдать я целый свет
За материнскую улыбку.
Не повторяй моей ошибки!
Дороже встречи с мамой нет!

Прости, родная, виноват.
Клянусь, домой приеду скоро.
Надеюсь, встретят без укора
И отчий дом, и мамин сад.

ГОРЕ-САПОГИ

Отдать сапоги в мастерскую? -
Признаться, я сильно рискую
Остаться и босым, и нищим,
Назад получив голенище.
Рекламой, как все, одурачен,
Непросто решить мне задачу –
По лужам бродить слишком тошно,
Рискуя оставить подошвы
В грязи, в незатейливой луже –
Сапожник кому такой нужен?
С резиной он тянет резину…
Я вновь у дверей магазинных!

КНИГА ЖИЗНИ

На страницах книги жизни
Каждый день описан мой –
Светом будущее брызнет,
Прошлое внесёт покой.
Всё изложено в той книге –
Радость, горе и печаль,
Сплетни, подвиги, интриги
И талант, что манит вдаль.
Свежестью страницы веют
Без повторов и нытья.
Жить иначе не умею.
Не пристало мне, друзья,
Забывать о том, что было,
Хоть не знаю, что потом.
Ветру одному под силу
Пролистать заветный том.

ЖЁЛТЫЙ ЦВЕТ

Хлеборобу С. Хилажеву

Жёлтый цвет – не печали, а сдобы,
Щедрый, словно душа хлебороба.
Кто назвал его цветом разлуки?
Трудовые надёжные руки
Тянут к солнцу колосья пшеницы.
Рады осени звонкие птицы.
Жёлтый цвет – это цвет урожая.
Блёклым он никогда не бывает!

ПУСТЬ ПЕСНЯ ОСТАЁТСЯ!

Солнечным лучом на дне колодца
Песня не уходит, остаётся.
В будущих сердцах она воскреснет,
Мир неинтересен нам без песен!

Будто бы две жизни проживая,
На работе молнией сверкая,
Я не жил по заданному ритму,
Были дни как трудовые битвы!

Грузы волочил, возил подводы,
Камни воротил, не зная броду,
Без усталости да перекуров,
Весело, размашисто, не хмуро!

Не было минуты на безделье
Жизнь умел ценить – стремился к цели
Мой талант крепчал и в непогоду,
Нужным был любимому народу.

Не сдаюсь я ни в жару, ни в стужу,
Знаю точно: я народу нужен!
Ведь пред Богом мы за то в ответе,
Рай нас или ад когда-то встретят.

Царствовал при жизни ли, батрачил,
После смерти мало это значит.
Пусть всегда звенит под облаками
Людям песня светлая на память!

Подстрочный перевод с башкирского языка Назарбека Шнанова.
Авторизованный перевод Дины Немировской.

Аудио: Габделфат Сафин - стихи Радика Хакимьянова - Япь яшь чаклар.

www.chitalnya.ru

Цвети, мой край родной, Башкортостан!

                  Цвети, мой край родной, Башкортостан!

Задачи

*образовательные: познакомить детей с символикой республики Башкортостан и России, познакомить с музыкальным инструментом курай, продолжать учить детей слушать пояснения ведущих;

*развивающие: развивать мыслительные способности путем отгадывания загадок,  ловкость, быстроту, выносливость, развивать речевую активность детей;

*воспитательные: воспитывать чувство гордости за свою Родину, культуру общения, любовь к близким, эмоциональную отзывчивость, доброту, желание помогать друг другу во время игры, ценностное отношение к символике.

Слайд 1.  Тыу?ан к?н?? мен?н, республикам!

Вед. 

- Здравствуйте  дорогие ребята и уважаемые взрослые! Сегодня у нас необычный день. Мы празднуем День республики Башкортостан. Каждому из нас близко и понятно слово « Родина». Родина, это место, где мы родились, где жили наши родители, дедушки и бабушки, и наши далекие предки.

В 1990 году наши отцы и деды получили в собственность землю, недра, природные богатства своего края - родного Башкортостана. Вот уже 25лет  мы празднуем этот день. За эти годы, наша республика очень изменилась. Выросли города, построили красивые дома, театры, памятники. Сегодня мы подарим нашей родной республике свои песни, стихи. А уважаемое жюри будет справедливо оценивать выступления наших чтецов.( представление членов жюри) 

-Итак, наш праздник, посвященный Дню РБ, считается открытым. Прошу всех встать.(звучит гимн РБ)

Ф.Р?хим?олова. “Мин- Баш?ортостандан”! ( Р?ст?м Динисламов баш?ара)

?ора?алар ситт?, ?ин ?ай?ан, тип

?орур ?ына ?арап торам да,

Ир?йеп т?, берс? кин?неп т?,

Баш?ортостандан, тим, Уралдан!

К?кк? аш?ан уны? к?к тау?ары,

Былбыл ?ун?ан муйыл, талына.

Алтын, к?м?шк? бай, бай нефтк?,

Ел?к-емеш, ?ымы?, балына.

Тау?ар ?уйынынан яр?ып сап?ан

А?и?еле ?ылыу шул ????р!

А? елк?нд?р ?алып и?д?рен?,

?ур Р?с?йг? ташый а? х?б?р.

Стих “Родина” ( исполняет Ирина Букина)

  1. Великую землю, любимую землю                                   
    Где мы родились и  живём.                                                    
    Мы Родиной светлой, мы Родиной милой.                                       
    Мы Родиной нашей зовём.                                                       
  2. Башкортостан мой край родной

           Горжусь и радуюсь тобой!

           Твои долины, реки и поля –

            Все это ты, любимая земля!

  1. Есть возможно уголок красивей

          Есть богаче, шире есть края

          Только мне, из всей моей России

          Милей всего Башкирия моя!

-Ребята, а сейчас отгадайте загадку:

Голос птиц, мелодии рассвета,

Все передает тростинка эта

Он слов не говорит, наверняка,

Хотя и голос есть, да нету языка! (курай)

Да, правильно – это  курай.  Курай – башкирский национальный музыкальный инструмент. Его изготавливают из тростника, выбирают гладкий, пустой и чистый тростник и вырезают 5 отверстий. Давайте послушаем стихотворение о курае.

Стих “Курай”.

1.       Там, где родились мы,

      И тростник поет

      Спросите, что это,

      Каждый назовет!

     Мелодичный мой курай,

      Прославляй любимый край.

2.       Башкирия моя, моя земля и небо,

      Моя любовь, мой соловьиный край.

      Мне жаль того, кто здесь ни разу не был

       Мне жаль того, кому не пел курай!

Вед. У нас есть волшебный курай. Под каждым его лепестком находится задание. 
Лепесточек отрываем, что под ним сейчас узнаем!
Ведущая отрывает 1-й лепесток.

Вед. Что изображено на этой картине? (карта Башкирии).

  • Ребята, а на что похожа карта Башкортостана?
  • Слайд.  Карта Башкортостана.

?айын япра?ы тура?ында. (??ил? Ф?йрушина)

Ер шарыны? карта?ына

?ара?а? я?шы ?ына, -

Баш?ортостан шул картала

Бер япра? са?лы ?ына.

Эйе, япра? а? ?айынды?

Бер япра?ы ни бары.

? ?айыны – б?й?к Р?с?й –

Шундай й?шел, ю?ары.

Карта?а ?арап, еремде:

-Бер япра? са?лы,-тинем,

Мин хайранмын ки?леге??,

Баш?ортостаным-илем!

Ведущая отрывает 2-й лепесток. Следующее задание: Что  изображено? (Флаг).  Посмотрите какой он красивый. Какие цвета вы видите на флаге? (Синий, белый, зеленый). Давайте послушаем, что они означают.

Стих о флаге Башкортостана.( А.Галиуллин.)

Баш?ортостаным флагы

Тора ?с т?рл? т??т?н.

К?к, а?,й?шел, ? урта?а

?урай с?ск??е т?шк?н.

Ведущая отрывает 3- й лепесток

Что изображено ? (Герб республики Башкортостан). Кто изображен на фоне восходящего солнца? (Салават Юлаев). Кто такой Салават Юлаев? (Национальный герой, поэт, воин, джигит).

 С.Юлаев. “Ай, Уралым, Уралым! ”       баш?ара.  

 Ай,Уралым, Уралым!

 К?г?реп яткан Уралым!

 Нур?а сум?ан т?б??е —

 К?кк? ашкан Уралым!

 ?ине ма?тай йыр?арым,

 ?ине данлай  йыр?арым.

 Т?н?н к?кк?, ай ?ал??а,

 Алтындай бал?ый Уралтау,

 К?нд?? к?кк? к?н ?ал??а;

 К?м?шт?й балкый Уралтау

      Ай Уралым, Уралым,

 ?ылыу за ?ылыу Уралым!

 ???ем б?т?? л? телемд?,

 Йырым б?тм?не, Уралым!

 

 Открываем следующий 4 лепесток. Назовите столицу нашей республики.

- А теперь     расскажет стих о столице республики.

Р.Янбулатова. “ Г?з?л ?ф?м- баш ?алам.”

Г?з?л ?ф?м – баш ?алам 
Тау башында бал?ый бер ?ала, 
Ул ?ала ?ф? тип атала. 
Я?тыра? яна йондо??ары, 
Матур?ар егет ??м ?ы??ары. 

Алмалары беш? балланып, 
А?и?ел а?а бор?аланып. 
У?а ?ушыла й?мле Дине, 
Ах ?ф?м, мин яратам ?ине! 

Урамдары к??г?л?й асфальт, 
Эшс?н хал?ы к??елле ??м шат. 
К?рген ?айын ?ине шатланам, 
Ах ?ф?м, г?з?л ?ин, баш ?алам! 

Игра "Кто больше назовет городов нашей республики". Города нужно назвать на башкирском языке.

Открываем следующии  5  лепесток ((Люди в национальном костюме).

 Наш край очень богат и красив. Здесь можно увидеть горы, леса, озера и реки. Но главное богатство - это наши люди. Скажите, какие национальности проживают на территории нашей республики?

1.Здесь и русский, и мари

И татарин, и башкир

Мы для счастья родились

Дружно вместе всем нам жить

2.Разных мы народов дети,

 Все такая детвора

 И на песню есть таланты,

 И на пляску мастера.

Ведущая отрывает 6  лепесток. «Народные игры, пляски!

Игра «Юрта»

Дети читают стихотворение «Родина»М.Карим.
1.Мы рассказать хотим о том,  как мы живем в краю родном.                          
Мой край, родной Башкортостан  ты лучше всех далеких стран.                     

2.В такой чудесной стороне живу, и счастлив я вполне.                    
Ты славен лесом, криком птиц.  Кумысом славных кобылиц.                  

3.Горы, реки и поля- все это Родина моя!                                   
Вот двор, где есть друзья Вот школа, дом, семья.                           

4.Вот рой пчелы, вкус меда,и добрая душа народа.                          
Здесь вырос мой отец и дед,и я здесь буду жить, учиться!                     

5.Чтобы тебе,мой край родной, так скоро пригодиться.        
Башкортостан - надежда наша.Как я люблю тебя!                       
В твой день рождения желаю:

Все :

цвети Республика моя!

6 Все народы будут дружно жить
Будет раздаваться смех детей.
Мы трудиться будем и  дружить
Для Отчизны для России всей!

Вед. Чтобы сохранить мир, нужно, чтобы все народы жили в согласии.

 -Нужно дружно жить на свете? (нужно)

- Это знать большим и детям нужно? (нужно)

- А потом?

Все:

  А потом, когда мы старше станем сами,

Подрастет и дружба вместе с нами.

Песня про дружбу

Просмотр содержимого документа
«Цвети, мой край родной, Башкортостан!»

Цвети, мой край родной, Башкортостан!

Задачи

*образовательные: познакомить детей с символикой республики Башкортостан и России, познакомить с музыкальным инструментом курай, продолжать учить детей слушать пояснения ведущих;

*развивающие: развивать мыслительные способности путем отгадывания загадок, ловкость, быстроту, выносливость, развивать речевую активность детей;

*воспитательные: воспитывать чувство гордости за свою Родину, культуру общения, любовь к близким, эмоциональную отзывчивость, доброту, желание помогать друг другу во время игры, ценностное отношение к символике.

Слайд 1. Тыуған көнөң менән, республикам!

Вед. 

- Здравствуйте дорогие ребята и уважаемые взрослые! Сегодня у нас необычный день. Мы празднуем День республики Башкортостан. Каждому из нас близко и понятно слово « Родина». Родина, это место, где мы родились, где жили наши родители, дедушки и бабушки, и наши далекие предки.

В 1990 году наши отцы и деды получили в собственность землю, недра, природные богатства своего края - родного Башкортостана. Вот уже 25лет мы празднуем этот день. За эти годы, наша республика очень изменилась. Выросли города, построили красивые дома, театры, памятники. Сегодня мы подарим нашей родной республике свои песни, стихи. А уважаемое жюри будет справедливо оценивать выступления наших чтецов.( представление членов жюри) 

-Итак, наш праздник, посвященный Дню РБ, считается открытым. Прошу всех встать.(звучит гимн РБ)

Ф.Рәхимғолова. “Мин- Башҡортостандан”! ( Рөстәм Динисламов башҡара)

Һораһалар ситтә, һин ҡайҙан, тип

Ғорур ғына ҡарап торам да,

Ирәйеп тә, берсә кинәнеп тә,

Башҡортостандан, тим, Уралдан!

Күккә ашҡан уның күк тауҙары,

Былбыл ҡунған муйыл, талына.

Алтын, көмөшкә бай, бай нефткә,

Еләк-емеш, ҡымыҙ, балына ...

Тауҙар ҡуйынынан ярһып сапҡан

Ағиҙеле һылыу шул ҡәҙәр!

Аҡ елкәндәр һалып иңдәренә,

Ҙур Рәсәйгә ташый аҡ хәбәр.

Стих “Родина” ( исполняет Ирина Букина)

  1. Великую землю, любимую землю                                   
    Где мы родились и  живём.                                                    
    Мы Родиной светлой, мы Родиной милой.                                       
    Мы Родиной нашей зовём.                                                       

  2. Башкортостан мой край родной

           Горжусь и радуюсь тобой!

           Твои долины, реки и поля –

            Все это ты, любимая земля!

  1. Есть возможно уголок красивей

Есть богаче, шире есть края

Только мне, из всей моей России

Милей всего Башкирия моя!

-Ребята, а сейчас отгадайте загадку:

Голос птиц, мелодии рассвета,

Все передает тростинка эта

Он слов не говорит, наверняка,

Хотя и голос есть, да нету языка! (курай)

Да, правильно – это  курай.  Курай – башкирский национальный музыкальный инструмент. Его изготавливают из тростника, выбирают гладкий, пустой и чистый тростник и вырезают 5 отверстий. Давайте послушаем стихотворение о курае.

Стих “Курай”.

  1. Там, где родились мы,

      И тростник поет

      Спросите, что это,

      Каждый назовет!

     Мелодичный мой курай,

      Прославляй любимый край.

  1. Башкирия моя, моя земля и небо,

      Моя любовь, мой соловьиный край.

      Мне жаль того, кто здесь ни разу не был

       Мне жаль того, кому не пел курай!

Вед. У нас есть волшебный курай. Под каждым его лепестком находится задание. 
Лепесточек отрываем, что под ним сейчас узнаем!
Ведущая отрывает 1-й лепесток.

Вед. Что изображено на этой картине? (карта Башкирии).

  • Ребята, а на что похожа карта Башкортостана?

  • Слайд. Карта Башкортостана.

Ҡайын япрағы тураһында. (Әҙилә Фәйрушина)

Ер шарының картаһына

Ҡараһаң яҡшы ғына, -

Башҡортостан шул картала

Бер япраҡ саҡлы ғына.

Эйе, япраҡ аҡ ҡайындың

Бер япрағы ни бары.

Ә ҡайыны – бөйөк Рәсәй –

Шундай йәшел, юғары.

Картаға ҡарап, еремде:

-Бер япраҡ саҡлы,-тинем,

Мин хайранмын киңлегеңә,

Башҡортостаным-илем!

Ведущая отрывает 2-й лепесток. Следующее задание: Что  изображено? (Флаг).  Посмотрите какой он красивый. Какие цвета вы видите на флаге? (Синий, белый, зеленый). Давайте послушаем, что они означают.

Стих о флаге Башкортостана.( А.Галиуллин.)

Башҡортостаным флагы

Тора өс төрлө төҫтән.

Күк, аҡ,йәшел, ә уртаға

Ҡурай сәскәһе төшкән.

Ведущая отрывает 3- й лепесток

Что изображено ? (Герб республики Башкортостан). Кто изображен на фоне восходящего солнца? (Салават Юлаев). Кто такой Салават Юлаев? (Национальный герой, поэт, воин, джигит).

 С.Юлаев. “Ай, Уралым, Уралым! ” башҡара.  

Ай,Уралым, Уралым!

 Күгәреп яткан Уралым!

 Нурға сумған түбәһе —

 Күккә ашкан Уралым!

 Һине маҡтай йырҙарым,

 Һине данлай  йырҙарым.

 Төнөн күккә , ай ҡалҡһа,

 Алтындай балҡый Уралтау,

 Көндөҙ күккә көн ҡалҡһа;

 Көмөштәй балкый Уралтау

 Ай Уралым, Уралым,

 Һылыу за һылыу Уралым!

 Һүҙем бөтһә лә телемдә,

 Йырым бөтмәне, Уралым!

 Открываем следующий 4 лепесток. Назовите столицу нашей республики.

- А теперь расскажет стих о столице республики.

Р.Янбулатова. “ Гүзәл Өфөм- баш ҡалам .”

Гүзәл Өфөм – баш ҡалам 
Тау башында балҡый бер ҡала, 
Ул ҡала Өфө тип атала. 
Яҡтыраҡ яна йондоҙҙары, 
Матурҙар егет һәм ҡыҙҙары. 

Алмалары бешә балланып, 
Ағиҙел аға борғаланып. 
Уға ҡушыла йәмле Дине, 
Ах Өфөм, мин яратам һине! 

Урамдары көҙгөләй асфальт, 
Эшсән халҡы күңелле һәм шат. 
Күрген һайын һине шатланам, 
Ах Өфөм, гүзәл һин, баш ҡалам! 

Игра "Кто больше назовет городов нашей республики". Города нужно назвать на башкирском языке.

Открываем следующии 5  лепесток ((Люди в национальном костюме).

 Наш край очень богат и красив. Здесь можно увидеть горы, леса, озера и реки. Но главное богатство - это наши люди. Скажите, какие национальности проживают на территории нашей республики?

1.Здесь и русский, и мари

И татарин, и башкир

Мы для счастья родились

Дружно вместе всем нам жить

2.Разных мы народов дети,

Все такая детвора

И на песню есть таланты,

И на пляску мастера.

Ведущая отрывает 6 лепесток. «Народные игры, пляски!

Игра «Юрта»

Дети читают стихотворение «Родина»М.Карим.
1.Мы рассказать хотим о том,  как мы живем в краю родном.                          
Мой край, родной Башкортостан  ты лучше всех далеких стран.                     

2.В такой чудесной стороне живу, и счастлив я вполне.                    
Ты славен лесом, криком птиц.  Кумысом славных кобылиц.                  

3.Горы, реки и поля- все это Родина моя!                                   
Вот двор, где есть друзья Вот школа, дом, семья.                           

4.Вот рой пчелы, вкус меда ,и добрая душа народа.                          
Здесь вырос мой отец и дед ,и я здесь буду жить, учиться!                     

5.Чтобы тебе ,мой край родной, так скоро пригодиться.        
Башкортостан - надежда наша .Как я люблю тебя!                       
В твой день рождения желаю:

Все :

цвети Республика моя!

6 Все народы будут дружно жить
Будет раздаваться смех детей.
Мы трудиться будем и  дружить
Для Отчизны для России всей!

Вед. Чтобы сохранить мир, нужно, чтобы все народы жили в согласии.

 -Нужно дружно жить на свете? (нужно)

- Это знать большим и детям нужно? (нужно)

- А потом?

Все:

  А потом, когда мы старше станем сами,

Подрастет и дружба вместе с нами.

Песня про дружбу

kopilkaurokov.ru

Туган авыл - Стихи на татарском языке

Авылда

 

Әйләнәм дә кайтам. Күрше карчык
Күреп калып урам чатыннан,
«Бәрәкалла, күз тимәсен» диеп,
Карап кала минем артымнан.

Мин — хыялый, җилфер-җилфер килеп,
Чабуымны ачып буранга, Канатларын
җәйгән кошка охшап очып киләм ап-ак
урамнан.

Шул мизгелдә шаян бөтерчектәй,
Хатирәләр уйнап ярсына,—
Колакчыны күзләренә төшкән,
Малай чагым чаба каршыма…

Раил Рахман

*****

Көтүдә

Үч иткәндәй нигәдер тиз
Җитте чират көтүгә.
Сөтлебикә белән киттек,
Иртән вакыты җитүгә.

Авылым инде кайнаша
Уянып иртә таңнан.
Күршенең зур чыбыркысы
Сөйрәлеп бара арттан.

Зират артларына җиткәч,
Кояш менде офыктан.
Мал ризыгы — яшеллек күп!
Үсеп җиткән — тубыктан.

Якты Кояш нурларында
Чык җемелди үләндә.
Тынып калды бака җыры
Үзәннән без үткәндә.

Кызыл ярның чишмәсенә
Әле юлыбыз ерак.
Кирәмәтнең елгасында
Юанды хайван озак.

Көтүлектә кошлар сайрый
Җырларыма кушылып.
Кигәвен генә кайвакыт
Куна эчне пошырып.

Җиргә ятып бераз алсаң —
Керә татлы төшләре.
Уята тик тиз мизгелдән —
Сыерларның мөгрәүе.

Авыз ачып калсаң әгәр,
Бел, хәлләрең нык яман.
Авылга качып кайтып мал
Күрсәтә калса табан…

Инде күпме йөргән дә күк —
Җитми төшләү вакыты.
Сабырлыкның тулды инде
Түзем тулар савыты.

Ниһаять кайттык көтүдән
Җан шатлана, ашкына!
Калыккан Ай зур таулыкка
Сыерлар күк ышкына…

Бер карасаң дөнья көтү
Мал көтүе белә бер!
Барлыйсың һаман кайгырып
Соңармаска йөгереп гел…

Аермасы — вакыт узмый
Тилмер, көт кич җитүен!
Гел киресе — гомер җитми
Көтсәң дөнья көтүен…

Роберт Шаймарданов

*****

Авылым тәрәзәләре

Авылыма кайтып киләм,
Таныш өйнең кәрәзләре.
Каршы ала гөл-чәчәкле,
Авылым тәрәзләре!
Сөйли миңа ак сириннәр,
Авылның хабәрләрен.
Сәләм биреп озатып бара,
Авылым тәрәзләре!
Китсәм дә мин еракларга
Үзәкне өзәр әле!
Сагындырыр гөл-чәчәкле
Авылым тәрәзләре!
Таң җилләре җиткерерләр,
Сезгә кагып,сәләмнәрне,
«Ул сагына сезне «- диеп
Авылым тәрәзәләре!

Гульфия Низамутдинова

*****

Туган йортым төшкә керде

Туган йортым тагын төшкә керде
Үзе якты, җылы, әниле…
Аерыласым килми шушы төштән –
Аңлыйсыздыр минем хәлемне.

Җәйге көндә әни ипи баса,
Сау-сәламәт, үзе шундый шат.
Мөмкин булса, шушы изге төшне
Тагын күрер идем кабатлап.

Туган йортым хәзер ятим инде,
Өзелеп көтәр әни юк анда.
Чынга ашмас татлы төш-хыялым
Сагыш уты кабызды җанда.

Римма Гайнанова

*****

Әй авылым

Туган якка кайттым менә
Сулар өчен һавасын.
Алыштыргысыз бернигә
Үз җиреңнең дәвасы!

Ялан тәпи йөргән чактан
Береккән монда эзләр.
Биләүдән тәүге караштан
Мөккибән киткән күзләр.

Күңелемдә мәңге калган
Әнкәм бишек җырлары.
Тугаемның кошлар җырын
Мәңге тыңлап туймамын!

Нинди торышта булса да
Һавасы җанга якын!
Чишмә суы тәмле чәйдәй
Тисә дә тешкә салкын.

Әй, авылым, картайма син,
Яңарып торсын өйләр!
Урам тутырып җырларбыз
Яңадан язып көйләр.

Роберт Шаймарданов

*****

Авылыма

Чәчәкләрдәй сибелгәнсең
Матур тау итәгенә.
Ышанамын, шундый авыл
Син берәү икәненә.
Күл, елгаларга тартылам
Һәр мизгел давамында
Шифалы чишмә суларың
Һәр кемне давалыйда.
Ераклардаг күренәсен
Кечкенә сыңар учтай.
Кыр-болыннар чакыралар
Иңләп очарга коштай
Авылкаем урамыңда,
Хәтирәле бала чак
Яшьлегем язы һәм көзе
Теләкәйдә калачак
Тартылабыз синең яңга
Һәр язың бәйрәмнәргә.
Каныбыз, җаныбыз белән
Нигезгә бәйләнгәнгә.

Гузалия Файзуллина

*****

Похожие стихи

nashi-stihi.ru

Стихи Зайнаб Биишевой, Зайнаб Биишева шагирьлэр

Маҡтауға ымһынма, күңел, Ул һиңә юлдаш түгел. Хурлауға һыҙланма, күңел, Ул һиңә моңдаш түгел. Маҡтауҙар ҙур итә алмаҫ, Хеҙмәтең ҙур булмаһа, Хурлауҙар хур итә алмаҫ, Халҡың һөйөп ҙурлаһа. Бул һин тик халҡыңа тоғро, Ит хеҙмәт арыу белмәй. Маҡтау, хурлау ғүмерһеҙ ул, Тик хеҙмәт йәшәй үлмәй. 1957

Һыҙланма, дуҫ, ғәйбәт оҙон телле, Әммә ҡыҫҡа уның ғүмере. Күрмәйһеңме, ғәйбәт ҡапсығының Йөҙө ҡара, биле көм(ө)рө. Күлдәгенә йөрәк кере һеңгән. Йән биҙҙергес йәмһеҙ йөрөшө. Ғәйбәт менән ярап, еңел йәшәү — Өлөшөнә төшкән көмөшө. Бәхетһеҙ ул — иблис кеүек ул да Хаҡлыҡ донъяһынан һөрөлгән. Сәбәләнеп йәшәй күкрәгендә Быҫҡып ятҡан зәһәр һөрөмдән. 1968

Күңелем минең тып-тып диңгеҙ ине. Айҡап индең яҙғы дауылдай. Әйтсе, йәнем, янған йөрәгемде Алырһыңмы һөйөп дарыулай? Күңелем минең ғорур һәм шат ине. Азат ине борсоу уйҙарҙан, Һин килдең дә ендең. Алып киттең, Ҡая таулы борма юлдарҙан. Аһ, юҡ, үкенмәйем, тау бөркөтөм, Бәхетле мин һине һөйгәнгә. Йөрәгемдең аҫыл сәскәләре Һинең өсөн янып көйгәнгә. 1955

Нисә тапҡыр япраҡ-ҡарҙар яуа. Нисә тапҡыр томһа ҡыш килә. Нисә тапҡыр ҡояш, ситкә ҡасып, Тау артынан ҡырыҫ һирпелә.Ә мин һаман дуҫмын ошо ҡышҡа, Һаман ул тип өҙөләм, яратам. Ул ни хәтле томһа, ҡырыҫ булһа, Мин шул хәтле һөйәм, йән атам.Сөнки тоям һалҡын ҡыш күкрәге Вулкандарҙан ҡыҙыу икәнен, Сөнки тоям был күкрәктә изге, Саф теләкле йөрәк

Читать далее →

Ҡайҙа һин, ҡәҙерлем. Ҡайҙа һин был көндө? Белмәйем нисек ул Уҙғара был төндө? Тик беләм, ҡайҙалыр Мин һөйгән кеше бар. Ҡайта алмай, килә алмай, Данлы ҙур эше бар. Тау түшен быраулап, Ҡара алтын эҙләй ул. Илемде, еремде Матурлай, биҙәй ул. Алыҫ ул. Тик күңелем Янында гел генә. Беләмен уның да Уйында мин генә. Һөйөшмәй ҡауышып

Читать далее →

Ғүмер — йүгәнһеҙ ат. Иллене лә, Алтмышты ла ҡыуып уҙа ул. Ҡыш та, көҙ ҙә, яҙ ҙа тотҡар түгел, Упҡындар ҙа уға — түтә юл. Кем туҡтатыр уны? Елһен әйҙә, Айҡап Тыуған илдең ер, күген, Һуңғы сәғәтте лә юл өҫтөндә Ҡаршылаһын елеп, тир түгеп. 1960

Һәр кешегә үтә татлы йылмая ул, Ҡаты баҫмай. Әйтерһең, йөҙөп бара ул. Ҡолаҡ оҙон. Бөтәһен дә байҡап тора, Ҡайҙан ел иҫһә, танауҙы шунда бора. Үҙенән үрҙәгеләргә: — Ағай, ағай!.. Түбәндәргә: — Кит, йөрөмә, давай, давай! Эш түгел, тел менән бөтә ерҙә ярай. Бына шулай йәшәй белә был ялағай. 1956

Ғүмер яҙың күптән уҙҙы, тиҙәр, Ҡыраулы көҙ ҡағына түбәндә. Ял итергә ваҡыт. Нәүбәт етте… Эштәреңде ташла, теүәллә!.. Ышанмайым көҙгә. Яҙҙар даулап, Илем үрелә йыһан түренә. Алда яңы һырттар, бейеклектәр, Тантаналы шаңдаҡ күренә. Ышанмайым көҙгә. Ил йөрәген Тойған күңел тынмаҫ, һыуынмаҫ, Йырлай-көлә яҙҙан яҙға барыр. Юҡ, көҙ булмаҫ унда, көҙ булмаҫ. 1961

Хәтеремдә, ул көн сыуаҡ ине. Күкрәп уҫкәйнеләр сәскәләр. Наҙлы ҡараштарың йөрәгемә Мөхәббәттән гөлдәр сәстеләр. Гөлдәр мәңгелеккә тамыр йәйҙе, Көлә, йырлай ярһып үҫтеләр. Аһ, ниңә һуң ул бәхетле көндәр Шулай ярһып, ашығып үттеләр. 1955

Майлы күҙҙәр, татлы һүҙҙәр, Баллы йөҙҙәр күҙләмәнең. Үҙең өсөн йылы оя, Айырым бәхет эҙләмәнең. Халҡың янһа — яндың бергә, Халҡың көйһә — көйҙөң бергә, Халҡың менән йәшәүгә лә, Үлемгә лә барҙың бергә. Ул асыҡһа — асыҡтың һин, Ул ҡағылһа — ҡағылдың һин, Уның менән бергә-бергә Ауырлыҡтан арындың һин.Ҡыҙыл байраҡ тотоп ҡулға, Янып-балҡып ҡыҙыл нурҙа, Йырың

Читать далее →

Тағы ла яҙ. Йән ҡыуана, ярһый, Яңы ҡанат үҫкән ҡош кеүек. Ҡартлыҡ, кәрһеҙлектәр, сир-сырхауҙар Туҙға яҙған буш һүҙ, төш кеүек. Тағы ла яҙ. Наҙлы гөл-сәскәле Дала кеүек иркен күңелем. Яҙ нурына ҡушылып, үрелеп үҫә Яҙҙай яҡты, керһеҙ ғүмерем. 1968

Өр-яңынан тыуҙым һине белгәс, Күҙ күремем сикһеҙ киңәйҙе. Донъя, гүйә, йөҙ ҡат иркенәйҙе, Дуҫтар һаны меңгә күбәйҙе. Ленин һулышын тойҙом һинең аша, Һинән белдем даһи Пушкинды. Шуға йөрәгемә серҙәш иттем Һине — бөйөк, гүҙәл, дуҫ телде. 1960

Алтын япраҡтарға төрөнөп, тағы көҙ етте. Ал байраҡтар түбәләрҙән тағы нур һипте. Октябрь килде: өйөмдә байрам, ҙур байрам. Ҡыуаныс таша күңелдә хайран, ҙур хайран! Эй Октябрь, һәр йыл шулай шауың менән кил, Рух байлығыңдан нур алып, йәшәрһен бар ил. 1957

Ниңә күрҙем, ниңә яраттым мин, Ниңә күңелемде яуланың? Ниңә һинең моңһоу күҙҙәреңдән Күҙҙәремде ала алманым? Ниңә килмәнең һин иртәрәк? Ниңә һине күптән күрмәнем? Fүмеремдең наҙлы минуттарын Ниңә һинең менән бүлмәнем? Күпме тыям бәйһеҙ йөрәкте, Ярамай, ҡуй, уны һөймә, тип. Алыҫтағы ҡояш йылыта алмай, Уның өсөн янма, көймә, тип. Тик ҡайҙа һуң!.. Һөйгән йөрәктәрҙе Айыра торған

Читать далее →

Яңғыҙлыҡта уҙған минуттарым, Йән өшөткөс боҙло ҡар һымаҡ. Һин янымда булһаң, көҙ ҙә, ҡыш та Гөл-сәскәле, нурлы яҙ һымаҡ. Яңғыҙлыҡта уҙған минуттарым Зарлы-моңло ҡырыҫ йыл һымаҡ. Һин янымда булһаң — тормош үҙе Сыңлап торған сихри йыр һымаҡ. Ғүмер көтөп тормаҫ, йылдар тынмаҫ, Дәртле саҡтар уҙыр бер заман. Тик йөрәктә мөхәббәтем һүнмәҫ, Һине һағынып йәшәр ул

Читать далее →

Бөгөн ҡояш та бик көләс, Ҡар ҙа елбәҙәк кенә. Күк тә зәңгәр. Ҡыш тимәҫһең, Ел дә тик еләҫ кенә.Дуҫтарымдың күҙе йондоҙ, Биттәрендә көн уйнай. Тыуған ерҙең йәмлелеген Ҡарай-ҡарай күҙ туймай.Яңы бәхет, шатлыҡ килә Яңы йыл менән бергә. Айға менгән, йыһан гиҙгән Мөҡәддәс, бөйөк ергә. Эй башҡарғас, ҡыуаныстан Йырлай торған йола бар. Мин йәм табам халҡым

Читать далее →

Оло йөрәк йәшәй йәшнәп-күкрәп, Буш йөрәктәр йәшәй ҡалтырап; Осҡон ғүмерендәй дан өсөн ул Була хаин, була олтораҡ. Оло йөрәк туҙалыр иртәрәк. Туйҙа түгел — яуҙа, ярышта. Ғәҙеллек һәм хаҡлыҡ өсөн барған Мәңгелек, ҙур, ауыр алышта. Оло йөрәкле бул. Батырҙарҙы Шөһрәт үҙе таба доңъяла. Осҡон һүнгән урынды көл ала. Ҡояш уҙған юлда нур ҡала. 1963

Әсеһен дә күрҙем, сөсөһөн дә. Үкенесем ерҙә ҡалманы. Тик шулай ҙа донъя, гүзәл донъя, Нине һөйөп танһыҡ ҡанманы. Дөрөҫ, шәхесем өсөн был донъяға Ҡомһоҙланып йәбешеп торманым. Аҙыраҡ биреп, күберәк алайым тип, Татлы һүҙҙән тоҙаҡ ҡорманым. Ҡырыҫ булды минең барыр юлдар. Наҙлы сөсөлөктәр тойманым. Шуға, ахыры, донъя, һине күреп, Нине һөйөп һис тә туйманым. Йәшәр инем

Читать далее →

Йәшәү бәхете — өмөт, хеҙмәттә. Йәшәү бәхете — дуҫлыҡ, хаҡлыҡта. Йәшәү бәхете — илең, халҡың өсөн Көрәш аша тыуған шатлыҡта.

Эшһеҙлектең еме булып, йылтырап Тыуманы был йөрәк ҡаны — йырҙарым. Эш өҫтөндә ҡайнап үтте йылдарым. Юл ыңғайы тыуып-үҫте йырҙарым.Иркәлектең өнө булып әлһерәп Тыуманы был йөрәк ҡаны — йырҙарым. Көнө алтын. Өнө ялҡын — йырҙарым. Эш өҫтөндә тыуып-үҫте йырҙарым.Бәлки шуға татлы һуттай түгелдер. Бәлки шуға наҙлы гөлдәй түгелдер. Эштә ҡайнап, урғып тыуҙы йырҙарым. Йырҙар булып түгелеп

Читать далее →

Илап тыуһам да мин, йырлап үҫтем, Йырлап йәшәйем әле бөгөн дә. Сәстәремә ҡырау сәселһә лә, Ҡырау ҡунмаҫ минең күңелгә. Йырлап йәшәйем. Халҡым, илем ғүмере Әкиәттәрҙән гүзәл йыр булғас. Тыуған ерем — бөйөк Совет иле, Ер йөрәге типкән ер булғас. Йырлап йәшәйем. Халҡым үҙе һөйөп: «Йырла! — тиеп бирҙе ҡәләмде. — Данла! — тине, — һине

Читать далее →

Ауыр юлды бергә-бергә үттек, Еңеүгә лә килдек күмәкләп. Һәр аҙымда тойҙом йәнәшәмдән Дуҫтар атлағанын терәкләп. Рәхмәт һеҙгә, дуҫтар. Алыҫтан да Яҡын булып йылы һирптегеҙ. Беләккә — көс, йөрәккә дәрт өҫтәп, Һаман алға бергә илттегеҙ. Илгәҙәклек минән күрмәнегеҙ, Ҡайсаҡ хатта ауыр һулаттым. Ә шулай ҙа, дуҫтар, ысын дуҫтар, Мин һеҙҙе бит бик-бик яраттым 1958

Әсәм әйтә ине: «Фәрештәләр» Таң алдында бәхет өләшә. Егәрлеләр генә үҙ өлөшөн Алыр өсөн тороп өлгәшә. Йоҡосоға өлөш бирмәй улар. Өлөшһөҙҙө һөймәй Алла ла… Таңда йоҡлап ҡалһа, яҙын иртә Сәскә атмаҫ ине алма ла». «Әсә һүҙе — тәңре һүҙе» тиҙәр. Күңелемдә тере һаҡланым. Эштә үтте көнөм. Көс-тир түгеп Ҡаршы алдым төндөң һәр таңын. Урман ҡырҡтым.

Читать далее →

Кабинет шәп, иркен, яҡты, Йылы, рәхәт. Шунда нисә йыл ултыра Күрмәй михнәт. Ышана, мин, тип, тиңдәшһеҙ Дан директор. Ғилми эште ултырмышым Алға илтер. Мин булмаһам, фән бик артта Ҡалыр ине. Билсәнде кем дегәнәктән Айырыр ине?! 1956

Йәнһеҙ булыр ине ғүмер, Һөйөү менән йөрәк тулмаһа. Айырылышыу, Өҙөлөп, һағынып көтөү, Ярһып ҡаршы алыу булмаһа. 1955

Элек заман һин бер үкһеҙ бала инең. Бар байлығың — кырыҫ, йәнһеҙ дала ине. Шул далаңда һин, имгәкләп, ауа-түнә, Тома һуҡыр юлсы булып бара инең. Хәҙер көслө ир-арыҫлан, баһадир һин. Алғы сафта бәхет даулап бараһың һин. Юлың яҡты, көнөң көләс, теләгең саф, Бөйөк илдең ҡәҙерле бер балаһы һин. Һәр йылыңда унар йыллыҡ юлды үттең. Коммунизм

Читать далее →

Моң шишмәһе һандуғастай йырсы ла һин, Һығылма бил тал сыбыҡтай нәфис тә һин, Аллы-гөллө гөл-сәскәләй наҙлы ла һин, Эй, илһамлы, эй, хөрмәтле башҡорт теле!Күгәреп ятҡан Уралыңдай бай, йомарт һин, Серле ҡамыш ҡурайыңдай ҡарт, олпат һин, Күпте күргән сәсәнеңдәй йор, зирәк һин, Эй, һөйөклө, эй, ҡәҙерле башҡорт теле!Диңгеҙҙәргә тиңләмәйем — тәрәнһең һин, Айға-көнгә тиңләмәйем — гүзәлһең

Читать далее →

nashi-stihi.ru


Смотрите также



© 2011-
www.mirstiha.ru
Карта сайта, XML.